STB · Büyük Ölçekli Yatırım Teşviki
Sektörün büyük oyuncuları için
gelişmiş destek paketi.
Kimya, metalurji, makine, elektronik ve savunma başta olmak üzere stratejik sektörlerde belirlenen yüksek yatırım eşiklerini aşan projeler bu düzenlemeye başvurabilir. Bölgesel Yatırım Teşviki'ne benzer bir destek paketi sunmakla birlikte sektöre özgü asgari tutarlar uygulanır; destek oranları bölgeyle değil sektörle belirlenir.
Yasal Dayanak
Madde 9
2012/3305 Sayılı Karar — Büyük Ölçekli Yatırım Teşvik Uygulamaları
Sektör Bazlı Asgari Yatırım Tutarları
Tutarlar Karar'ın son güncel versiyonuna göre gösterge niteliğindedir. Kesin eşikler ön analizde doğrulanır.
Kapsam ve Uygunluk Koşulları
Büyük Ölçekli Yatırım Teşviki, 2012/3305 sayılı Karar'ın 9. maddesiyle düzenlenmiştir. Karar ekinde yer alan sektör listesinde tanımlı ve asgari yatırım eşiklerini aşan projelere uygulanır. Bölgesel Yatırım Teşviki'nin desteklediği sektörlerin bir bölümü bu düzenlemeye de konu olabilir; ancak her iki düzenlemenin birlikte uygulanması mümkün değildir.
Destek oranları bölgeye göre değil, yatırımın gerçekleştirildiği bölgede Bölgesel Yatırım Teşviki kapsamında belirlenen oranlara eşdeğer biçimde uygulanır. Bu durum bazı sektörlerde Büyük Ölçekli Teşvik'i Bölgesel Teşvik'le karşılaştırılabilir kılarken, sektör kısıtları gözetildiğinde tek erişilebilir gelişmiş destek modeli olabilir.
Projenin sektör kodu, yatırım tutarı ve bölgesi belirlendikten sonra uygulanabilecek her iki teşvik düzenlemesi karşılaştırmalı olarak analiz edilir. Büyük ölçekli projelerde bu karşılaştırma, teşvik değerini milyonlarca lira etkileyebilir.
Destek Unsurları
Beş destek,
büyük yatırıma özel.
Büyük Ölçekli Teşvik, Genel Teşvik'in iki desteğine ek olarak vergi indirimi, SGK desteği ve faiz desteği sağlar. Bölge ve sektör kombinasyonuna göre oranlar Bölgesel Teşvik'le kıyaslanabilir düzeydedir.
KDV İstisnası
Teşvik belgesi kapsamındaki yurt içi ve ithal makine-teçhizat alımlarında KDV ödenmez. Tüm bölgelerde standart koşullarla uygulanır.
Gümrük Vergisi Muafiyeti
İthal makine ve teçhizatta gümrük vergisi ile toplu konut fonu ortadan kalkar. Büyük ölçekli projelerde ithal ekipman payı yüksek olduğundan bu destek önemli bir tutar oluşturur.
Vergi İndirimi
Yatırımdan elde edilen kazanç indirimli kurumlar vergisine tabidir. Destek oranları yatırımın bulunduğu bölgede Bölgesel Yatırım Teşviki kapsamında uygulanan katkı ve indirim oranlarıyla aynı düzeydedir.
SGK İşveren Hissesi Desteği
Yatırım kapsamında sağlanan ilave istihdam için işveren SGK prim payı devlet tarafından karşılanır. Süre yatırımın bulunduğu bölgede Bölgesel Teşvik kapsamında uygulanan süreyle eşdeğerdir.
Faiz veya Kâr Payı Desteği
Yatırım kredisinin faiz veya kâr payının bir bölümü Hazine tarafından karşılanır. Büyük ölçekli projelerde kredi tutarları yüksek olduğundan bu desteğin mutlak değeri önemli rakamlara ulaşır.
Bölgesel Yatırım Teşviki'nden farklı olarak Büyük Ölçekli Teşvik; yatırım yeri tahsisi içermez. Sektör listesinde yer almayan veya asgari yatırım eşiğini karşılamayan projeler Bölgesel Teşvik düzenlemesine yönlendirilir.
Çalışma Süreci
Sektör analizinden
tamamlama vizesine.
Büyük Ölçekli Yatırım Teşviki başvuruları, yüksek yatırım tutarları ve sektörel karmaşıklık nedeniyle kapsamlı bir dosya hazırlığı gerektirir. Bakanlık incelemesi daha detaylıdır; her aşama titizlikle yönetilmelidir.
Sektör Kodu Tespiti ve Eşik Analizi
Yatırımın US-97 sektör kodu belirlenir; Karar'ın 9. maddesine ek listede yer alıp almadığı ve sektörel asgari yatırım eşiğini karşılayıp karşılamadığı doğrulanır. Eşiği karşılamayan projeler için Bölgesel Teşvik veya Genel Teşvik alternatifleri değerlendirilir. Bu analiz, yanlış teşvik türüne başvurarak zaman kaybetmeyi önler.
Teşvik Değeri Modelleme
Yatırım tutarı, sektör ve bölge kombinasyonuna göre uygulanacak vergi indirimi katkısı, SGK destek tutarı ve faiz desteğinin toplam değeri hesaplanır. Büyük ölçekli projelerde bu değerlerin on yıllık projeksionu stratejik kararları doğrudan etkiler; finansman planı ve yatırım geri dönüş analizinde teşvik değerleri temel girdi oluşturur.
Kapsamlı Dosya Hazırlığı
Büyük ölçekli projeler için Bakanlık; yatırım planı, fizibilite özeti, makine listesi ve sektörel kapasite bilgilerini kapsamlı biçimde talep eder. GTİP kodu bazında makine sınıflandırması, proje bazlı istihdam taahhütleri ve finansman yapısı belgelenir. Dosyadaki tutarsızlıklar bu düzenlemede ciddi gecikmeler yaratabilir.
Bakanlık Başvurusu ve İnceleme Takibi
Büyük ölçekli teşvik başvuruları Bakanlık'ta daha uzun bir değerlendirme sürecine tabidir. Ek bilgi talepleri ve teknik incelemeler sıktır. Akbaş bu süreçte Bakanlık ile tüm yazışmayı yürütür; müşterinin süreçten bağımsız kalması sağlanır.
Tamamlama Vizesi ve Teşvik Hakları
Yatırımın fiziksel tamamlanmasının ardından makine kabul tutanakları, istihdam belgeleri ve muhasebe verileri derlenerek tamamlama vizesi süreci başlatılır. Büyük ölçekli projelerde bu aşama birden fazla yılı kapsayabilir; vizeden önce ara taahhüt raporları sunulması gerekebilir. Tüm süreç Akbaş koordinasyonunda yürütülür.
Örnek Senaryo
Büyük yatırımın
teşvik hesabı.
₺300 milyon ölçeğinde bir metalurji yatırımında Büyük Ölçekli Teşvik'in her unsuru ne kadar değer üretir? Aşağıdaki hesap, teşvik değerinin somut boyutunu gösterir.
₺300M makine-teçhizat × %20 KDV
₺120M ithal ekipman × ort. %5
3. Bölge: %25 katkı oranı · ₺300M yatırım
150 ilave istihdam × ort. aylık SGK × 5 yıl
₺150M kredi × 3 puan × 3 yıl (tahmini)
₺300M yatırımın %57'si
SGK tutarı çalışan başına brüt maaş varsayımıyla hesaplanmıştır. Faiz desteği kredi kullanım süresine göre değişir. Vergi indirimi katkısı yıllık kurumlar vergisi matrahına bağlı olarak farklı yıllara yayılır; toplam değer değişmez.
Sıkça Sorulan Sorular
Büyük Ölçekli Teşvik'te
merak edilenler.
Büyük Ölçekli Teşvik ile Bölgesel Teşvik'i nasıl karşılaştırmalıyım?
Her ikisi de benzer destek unsurlarını içerir; ancak uygulanabilirlik koşulları farklıdır. Bölgesel Teşvik, sektör listesinde yer alan geniş bir yatırım yelpazesine açıkken Büyük Ölçekli Teşvik yalnızca belirli sektörlerde ve yüksek tutarlı yatırımlara uygulanır. Projeniz her iki düzenlemeye de giriyorsa toplam teşvik değeri karşılaştırmalı hesaplanarak avantajlı olan seçilir.
Asgari yatırım eşiği nasıl hesaplanır?
Eşik, sabit yatırım harcaması üzerinden hesaplanır: makine-teçhizat, inşaat ve varsa arazi değerlerinin toplamı. Finansman giderleri, işletme sermayesi ve ithalat masrafları kapsama dahil edilmez. Yatırımın birden fazla aşamada tamamlanması planlanıyorsa ilk başvuru aşamasında taahhüt edilen tutarın eşiği karşılaması gerekir.
Birden fazla sektörü kapsayan karma yatırımlarda ne yapılır?
Karma yatırımlarda ağırlıklı faaliyet kodu esas alınır. Yatırımın büyük bölümü hangi sektör kapsamında yer alıyorsa o sektörün kodu ve eşiği belirleyici olur. Bu tür projelerde sektör kodu tespiti stratejik bir karar haline gelir; yanlış sınıflandırma başvurunun reddiyle ya da daha düşük destekle sonuçlanabilir.
Savunma sanayii yatırımları için eşik neden daha düşük?
2012/3305 sayılı Karar, savunma sanayii yatırımlarını stratejik önemi nedeniyle ayrı tutmaktadır. Savunma yatırımları için asgari eşik ₺50 milyon olarak belirlenmiş; teknoloji yoğunluğu ve milli güvenlik etkisi gözetilerek diğer sektörlere kıyasla daha erişilebilir tutulmuştur. Savunma sanayii yatırımları SSB koordinasyonunda ayrıca değerlendirilmektedir.
Proje aşamalı gerçekleştirilecekse teşvik belgesi tüm projeyi kapsar mı?
Teşvik belgesi başvurusu proje genelinde toplam yatırım taahhüdünü içerecek biçimde yapılabilir. Ancak asgari yatırım eşiğinin taahhüt edilen toplam tutar üzerinden sağlanması gerekir. Aşamalı projelerde belge süresi, yatırım takvimini karşılayacak şekilde belirlenir; tamamlama vizesi ise fiili tamamlanmadan sonra alınır.
eşik analizi
Projeniz bu eşiği karşılıyor mu?
Yatırım tutarı, sektör kodu ve bölge bilgisiyle uygunluk analizi yapılır; Büyük Ölçekli ile Bölgesel Teşvik karşılaştırmalı değerlendirilir.
Görüşme Talep EdinBir sonraki adım
Büyük Ölçekli Yatırım Teşviki için
doğru dosyayı birlikte hazırlayalım.
Sektör eşik analizi, teşvik değeri modellemesi ve Bakanlık sürecinin tam yönetimiyle büyük yatırımınıza en uygun teşvik yapısını kuruyoruz.