9903 Sayılı Karar · Sektörel Teşvik · Program E
Hedef sektörde büyük ölçekli yatırım,
en kapsamlı sektörel desteği alır.
Sektörel Teşvik Sistemi'nin E Programı, Bakanlık tarafından belirlenen hedef sektörlerde yüksek asgari yatırım tutarlarını aşan büyük ölçekli projelere yöneliktir. Destek paketi Öncelikli Yatırımlar'ın ötesine geçer; daha yüksek katkı oranları, daha uzun SGK desteği süresi ve yatırım yeri tahsisi içerir.
Yasal Dayanak
Program E
9903 Sayılı Cumhurbaşkanı Kararı · Sektörel Teşvik Sistemi
Başvuru Modeli
Kapsam ve Uygunluk Koşulları
Hedef Yatırımlar programı, Bakanlık tarafından belirlenen hedef sektörlerde yüksek asgari yatırım tutarlarını aşan büyük ölçekli projelere yöneliktir. Program D (Öncelikli Yatırımlar) ile aynı çağrı bazlı altyapıyı paylaşır; ancak değerlendirme daha kapsamlı ve titizdir. Komite, yatırımın sektöre katkısını, istihdam etkisini ve ulusal hedeflerle uyumunu ayrıntılı biçimde inceler.
Asgari yatırım tutarı, Öncelikli Yatırımlar'ın üzerinde belirlenir; bu eşiğin sağlanamaması durumunda Program D incelenmelidir. Yatırım yeri tahsisi, büyük ölçekli projeler için sunulan ek bir destektir ve tüm Hedef Yatırım başvurularında otomatik olarak sağlanmaz; Komite değerlendirmesiyle şekillenir.
Hedef sektör ile öncelikli sektör kavramları birbirinden farklıdır. Her iki liste de Bakanlık tarafından güncellenir; ancak hedef sektör listesi stratejik önceliği daha yüksek ve sayıca daha kısıtlı alanları kapsar. Bu nedenle sektör uygunluk analizinin doğru yapılması başvurunun ilk kritik adımıdır.
Destek Unsurları
Beş destek unsuru,
en yüksek sektörel paket.
Program E, Sektörel Teşvik Sistemi'nin en kapsamlı destek bütününü sunar. Öncelikli Yatırımlar'a kıyasla daha yüksek katkı oranları, daha uzun SGK desteği ve yatırım yeri tahsisi bu programı büyük ölçekli yatırımlar için tercih edilebilir kılar.
KDV İstisnası
Teşvik belgesi kapsamındaki makine ve teçhizatın yurt içinden veya ithalatla temin edilmesinde katma değer vergisi ödenmez. Program E'de KDV istisnasının kapsamı Öncelikli Yatırımlar ile aynıdır; fark diğer desteklerin yoğunluğunda ortaya çıkar.
Makine, teçhizat ve teşvik kapsamındaki inşaat-montaj kalemleri
Belge alındıktan sonra her alımda otomatik devreye girer
Gümrük Vergisi Muafiyeti
İthal makine ve teçhizat için gümrük vergisi ile toplu konut fonu yükümlülüğü ortadan kalkar. Büyük ölçekli yatırımlarda ithal ekipman tutarının yüksekliği bu muafiyetin mutlak değerini önemli ölçüde artırır.
İthal makine ve teçhizat; Hazine onaylı liste esastır
Gümrük vergisi ve toplu konut fonu tam muafiyeti
Vergi İndirimi
Program E'de vergi indirimi katkı oranı, Öncelikli Yatırımlar'a kıyasla daha yüksektir. Yatırıma katkı tutarına ulaşılana kadar indirimli kurumlar vergisi uygulanır. Bu fark, büyük ölçekli yatırımlarda kümülatif vergi avantajını belirgin biçimde artırır.
Program D'ye göre daha yüksek katkı oranı; Komite kararıyla belirlenir
Yatırım tamamlanmasından sonra işletme döneminde devreye girer
SGK İşveren Hissesi Desteği
Yatırım kapsamında istihdam edilecek personelin SGK işveren payı, Program D'ye kıyasla daha uzun bir süre boyunca Hazine tarafından karşılanır. Büyük ölçekli yatırımlarda öngörülen yüksek istihdam rakamları bu desteği özellikle değerli kılar.
Yatırım kapsamındaki yeni istihdam kadrolarına uygulanır
Program D'den daha uzun; Komite kararıyla belirlenir
Yatırım Yeri Tahsisi
Büyük ölçekli Hedef Yatırım projelerinde Hazine veya diğer kamu kurumlarına ait arazi ya da yatırım yeri, yatırımcıya tahsis edilebilir. Bu destek, yer edinimi sürecindeki maliyet ve bürokratik yükü azaltır. Tahsis, tüm başvurularda otomatik olarak sağlanmaz; Komite değerlendirmesiyle ve projenin niteliğine göre şekillenir.
Komite kararı ve projenin ölçeği ile sektöre katkısı belirleyicidir
Hazine ve kamu kurumlarına ait taşınmazlar; bedel ve koşul Komite'ce belirlenir
Asgari yatırım tutarı eşiğinin altında kalan yatırımlar Program E'ye başvuramaz. Bu durumda Öncelikli Yatırımlar (Program D) ile karşılaştırmalı analiz yapılması önerilir.
Çalışma Süreci
Hedef sektörden
Komite onayına.
Program E'nin kapsamlı Komite incelemesi, başvuru öncesi hazırlığın son derece ayrıntılı ve özenli yapılmasını zorunlu kılar. Yatırımın sektöre katkısı, istihdam etkisi ve ulusal hedeflerle uyumu değerlendirmede belirleyici unsurlardır.
Hedef Sektör Uygunluk Analizi
Yatırımın faaliyet konusu ve sektör kodu, Bakanlığın güncel hedef sektör listesiyle karşılaştırılır. Hedef sektör ile öncelikli sektör listelerinin örtüştüğü alanlar ayrıca değerlendirilir; doğru program seçimi bu aşamada netleştirilir. Program D ile kıyaslama, destek paketi optimizasyonu açısından bu aşamanın ayrılmaz bir parçasıdır.
Yatırım Tutarı Doğrulama
Program E'nin belirlediği yüksek asgari yatırım tutarının karşılanıp karşılanmadığı hesaplanır. Sabit yatırım kapsamına girecek kalemler (makine-teçhizat, inşaat, altyapı) ayrıştırılır; eksik kalem olması durumunda yatırım planı revize edilir ya da Program D'ye yönlendirme yapılır.
Dosya Hazırlığı
Program E dosyası, Program D'ye kıyasla çok daha kapsamlıdır. Yatırımın sektöre katkısı, ulusal üretim açığını kapatma kapasitesi, istihdam projeksiyonu, teknoloji transferi boyutu ve Türkiye'nin stratejik hedefleriyle uyumu ayrıntılı biçimde kurgulanır. Finansal fizibilite, Komite incelemesinin temel girdilerinden biridir.
Başvuru
Başvuru, Bakanlık tarafından açılan çağrı döneminde yapılır. Başvuru formu, teknik belgeler ve destekleyici dokümanlar eksiksiz ve mevzuata uygun biçimde sunulur. Akbaş, başvuruyu müşteri adına hazırlar ve teslim eder; müşterinin Bakanlık yazışmalarına doğrudan müdahalesi gerekmez.
Komite İncelemesi ve Belge
Komite incelemesi, Program E'de en titiz ve en uzun süren aşamadır. İnceleme boyunca Bakanlık'tan gelebilecek soru ve belge talepleri Akbaş tarafından yönetilir. Komite onayının ardından teşvik belgesi düzenlenir; belge içeriğinde yer alan destek oranları ve süreler hukuki bağlayıcılık taşır.
Sıkça Sorulan Sorular
Program E'de
merak edilenler.
Hedef sektör ile öncelikli sektör farkı nedir?
Her iki liste de T.C. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından yayımlanır; ancak hedef sektör listesi, stratejik önceliği daha yüksek ve sayıca daha kısıtlı alanları kapsar. Bir sektör aynı anda her iki listede de yer alabilir; bu durumda yatırım tutarı ve istenilen destek paketi hangi programa başvurulacağını belirler. Sektör kodlarının her iki listeyle karşılaştırılması, ön analizin birincil adımıdır.
Asgari yatırım tutarı ne kadar?
Program E'nin asgari yatırım tutarı, 9903 sayılı Karar ve ilgili mevzuatta sektöre özgü olarak belirlenir; sabit bir rakam öngörülmemiştir. Bu tutarlar, Öncelikli Yatırımlar'ın eşiklerinin belirgin biçimde üzerindedir. Başvurudan önce geçerli tutarların doğrulanması zorunludur; Akbaş bu doğrulamayı ön analiz kapsamında gerçekleştirir.
Komite değerlendirmesi nasıl yapılıyor?
Komite, Bakanlık bünyesinde ilgili birim temsilcilerinden oluşur. Başvuru dosyası teknik ve ekonomik açıdan incelenir: yatırımın sektöre katkısı, istihdam yaratma kapasitesi, teknoloji boyutu, finansal fizibilite ve ulusal hedeflerle uyumu değerlendirilir. İnceleme sürecinde ek bilgi talep edilebilir; bu aşamada danışman yönetimi kritik önem taşır.
Yatırım yeri tahsisi hangi koşullarda sağlanıyor?
Yatırım yeri tahsisi, tüm Program E başvurularında otomatik olarak sağlanmaz. Tahsisin gerçekleşmesi için uygun kamu arazisinin bulunması, yatırımın öngörülen sektörde ve ölçekte olması ve Komite değerlendirmesinde bu talebinin uygun görülmesi gerekmektedir. Tahsis bedeli ve koşulları Komite kararıyla belirlenir; piyasa değerinin altında olması mümkündür.
Hedef Yatırım belgesi aldıktan sonra sektör değiştirilebilir mi?
Teşvik belgesi belirli bir sektör kodu ve faaliyet konusu üzerine düzenlenir. Belge alındıktan sonra sektör değişikliği, mevzuatta öngörülen revizyon prosedürü kapsamında Bakanlık onayına tabidir; onaysız yapılan sektör değişiklikleri belgenin iptaline neden olabilir. Bu tür revizyonların yönetimi de Akbaş hizmet kapsamı içindedir.
ön analiz
Yatırımınız Program E'ye uygun mu?
Hedef sektör uygunluğu, yüksek asgari tutar ve destek paketi karşılaştırması birlikte değerlendirilerek en doğru programa yönlendirme yapılır.
Görüşme Talep EdinBir sonraki adım
Program E için kapsamlı dosyayı
birlikte hazırlayalım.
Hedef sektör uygunluk analizi, yüksek asgari tutar doğrulaması, Komite dosyası hazırlığı ve başvuru sürecinin tamamı Akbaş koordinasyonunda yürütülür. En kapsamlı teşvik paketinden tam anlamıyla yararlanmak için sürecin en başından doğru kurgulanması şarttır.